ارسال به دوستان نسخه چاپی
یکشنبه، ۳۱ فروردین ۱۳۹۳ -


  
مرمت آرامگاه پرجاذبه شاه نعمت الله ولی
شاه نعمت الله ولی از بزرگان عرفان و ادب ایران است که شهرت جهانی دارد. آرامگاه این چهره برجسته در کرمان واقع شده و این روزها در حال مرمت است. آنچه در پی می آید نگاهی است به ویژگی های هنری و تاریخی این اثر ارزشمند کرمان.
شاه نعمت الله ولی از بزرگان عرفان و ادب ایران است که شهرت جهانی دارد. آرامگاه این چهره برجسته در کرمان واقع شده و این روزها در حال مرمت است. آنچه در پی می آید نگاهی است به ویژگی های هنری و تاریخی این اثر ارزشمند کرمان.
    شاه نعمت الله علاوه بر مقام والایش در عرفان، در شعر و ادب هم پایگاهی برجسته داشته و دیوانی از قصیده و غزل و مثنوی و رباعی دارد. مرگ این عارف بزرگ در سال ۸۳۴ هجری قمری اتفاق افتاده و مزار وی در شهر ماهان یکی از باصفاترین بقعه های ایران به حساب می آید؛ و طی قرن ها همواره مورد توجه و ارادت صوفیه و عرفا و شاعران بوده و هست.
    سخن من نمکین است و برت می آرم.
    می برم زیره به کرمان؛ به نمکسار نمک
    آرامگاه شاه نعمت الله ولی در جنوب شرقی شهر کرمان و در شهرستان ماهان واقع شده است. شاه نعمت الله ولی در سال ۸۳۲ و به قولی ۸۳۴ (هـ .ق) در کرمان فوت کرده و در ماهان در میان باغی مصفا مدفون شده است. هستة اولیه گنبدی منفرد بوده که در سال ۸۴۰ (هـ .ق) و به دستور احمدشاه دکنی ساخته شده و به تدریج توسعه یافته است و ۳۲ هزار مترمربع مساحت دارد و از چندین صحن تشکیل شده است. ورودی امروزی از شرق است و نخستین صحن آن اتابکی نام دارد که به صحن وکیل الملکی راه دارد. از این صحن به رواق های دوره قاجاریه و گنبدخانه و رواق شاه عباسی و صحن حسینیه دسترسی دارد که آخرین صحن آن بیگلربیگی نامیده می شود که به خانه متولی باشی ختم می شود.
    این مجموعه طی ۶ قرن بنا شده و تداوم معماری ایران را در ۶ قرن گذشته و به صورت زیبایی به تماشا گذارده است. بیشترین توسعة این مجموعه در دوران قاجاریه انجام شده و معماران آن (رواق و صحن میرداماد) استاد کمال الدین حسین و بانی آن بکتاش خان، صحن حسینیه استاد رضا و بانی آن عبدالحمید میرزا است. صحن وکیل الملکی و رواق ها نیز به دستور وکیل الملک اول و دوم در سال های ۱۲۸۵ (هـ .ق) بنا شده است. عناصر تزئینی مجموعه شامل کاشیکاری، کاربندی، مقرنس، گچبری و نقاشی است.
    بنای اصلی آستانه ماهان متعلق به نیمه اول قرن نهم هجری قمری (۸۴۰ هجری قمری) است که بعداً ساختمان هایی به بنای اولیه اضافه شده است. این الحاقات بیشتر متعلق به دوران شاه عباس اول صفوی و محمد شاه و ناصرالدین شاه قاجار است؛ که به عرفا و بزرگان شیعه ابراز ارادت می کرده اند.
    * فضای درونی آرامگاه شاه نعمت الله ولی
    قدیمی ترین قسمت آستانه، گنبدی است که بر مزار شاه قرار دارد، این گنبد در سال ۸۴۰ هجری قمری به هزینه و دستور احمد شاه بهمنی دکنی که از ارادتمندان شاه نعمت الله بود، ساخته شده است. آستانه، شاهکاری است از هنر معماری ۶ قرن اخیر با تلفیقی از فضای معماری مقبول و باغسازی بسیار فرح انگیز و صفایی عارفانه. بارگاه شاه نعمت الله از ورودی شمالی شامل صحن اتابکی، صحن وکیل الملکی، رواق شاه عباسی، چله خانه، صحن میرداماد (حسینیه) و سردر محمد شاهی است.
    گنبد زیرین مزار شاه نعمت، دارای کاربندی بسیار زیباست و گنبد روئین با کاشیکاری فیروزه ای مزین شده و بر گریو گنبد عبارت یا مقلب القلوب و الابصار و سبحان الله و الحمدالله و لااله الاالله و الله اکبر با خط بنایی از کاشی به چشم می خورد. سه طرف مرقد را رواق وکیل الملکی احاطه کرده و در طرف جنوب گنبد رواق شاه عباسی قرار دارد. درهای زیبای مقبره ساخته علیشاه نجار است. بر بدنه شمالی سردر ورودی به حرم، داخل رواق شاه عباسی، سنگ زیبایی مزین به نام دوازده امام علیهم السلام نصب است که شخصی به نام قطب الدین، نذر شاه کرده است. در زاویه جنوب شرقی حرم، دری خاتم کاری است که به چله خانه باز می شده و اکنون چله خانه جزو رواق شده است.
    چله خانه احتمالاً قبل از عصر صفویه ساخته شده که در زمان ساخت رواق آن را حفظ کرده اند. تزیینات داخل آن بنا به تنوع رنگ ها مربوط به دوران بعد از تیموریان است. چله خان نیز مانند گنبد از قدیمی ترین آثار ساختمانی مجموعه است. در شرقی رواق شرقی به صحن دلگشایی باز می شود که ۳۲ متر عرض و ۴۴ متر ارتفاع دارد. بانی این صحن، محمد اسماعیل خان وکیل الملک است.
    از ملحقات آستانه، کاروانسرایی است از دوره قاجاریه که کنار ضلع غربی آستانه قرار گرفته است. این کاروانسرا که ورودی آن در جهت شمال واقع شده از شاه نشین و صحن و حجره هایی در اطراف تشکیل می شده است. این کاروانسرا به مرور به صورت نیمه مخروبه در آمده و عملاً استفاده ای از آن نمی شده تا این که برنامه تعمیرات و احیای کامل کاروانسرا انجام شد. قبر امیر نظام گروسی در جنوب ایوان وکیل الملکی قرار دارد.
    در این آستانه موزه ای نیز ایجاد شده است که در آن اشیای نفیسی بخصوص اشیایی مربوط به عرفا و متصوفه مانند کشکول و تبرزین و شمعدان و... وجود دارد. در این موزه ۲ صفحه از قرآنی باقی مانده که به خط کوفی است و سبک نگارش آن، تاریخ کتاب را مطمئنا از ۸۰۰ سال پیشتر می برد.
ایران ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۷ ۱۱:۵۷
 نظر بازدید کنندگان محترم  

نام فرستنده :
پست الکترونیک : *  
عنوان : *
تو ضیحات :
*
* :  ضروری

 

صفحه نخست | اخبار صنایع کانی غیر فلزی | تازه های علمی | صنایع | خبرگان و متخصصین  | صنایع کانی غیر فلزی در بورس | فرصت های سرمایه گذاری | کتب، نرم افزار و نشریات | تاریخ هنر شیشه و سرامیک  | سمینارها و نمایشگاهها | مناقصات داخلی | قوانین و مقررات | فرهنگ واژه ها | گالری عکس | استانداردها | اطلاعات بازار | بانک اطلاعات سیمان | بانک اطلاعات  | بانک اطلاعات شیشه | تولید کنندگان سیمان | خدمات RSS | تولید کنندگان شیشه | بانک اطلاعات کارجویان  | امکانات ویژه  | درج اطلاعات شرکتها
طراحی سایت، هاست (هاستینگ)، ثبت دامنه - رادکام